Thursday, 16 October 2014

Er cof am Dadcu.


Heb flogio ers amser, felly dyma rhywbeth a sgwennais tua Mis Mawrth/Ebrill y llynedd, er cof am un annwyl iawn i mi - Dadcu. Efe oedd y dyn mwya' addfwyn a thyner i mi gwrdd a erioed. Dysgais mwy mewn awr efo Dadcu nag i mi ddysgu yn unman arall. Gwr a welodd erchyllderau Dunkirk a Normandi, ond a gaeodd y cyfan i ffwrdd, a prin a siaradodd am y profiadau. 

Does dim un diwrnod yn pasio heb i mi feddwl am Dadcu. Ffrind gorau, arwr, a Dadcu - drindod perffaith i mi.
Er cof am fy Nhadcu – T.Elwyn Mason. Atgofion wyr o'i arwr. 'Sgrifennwyd Gwanwyn 2013. 

Yn gi bach, yn gwmni, yn gyfaill;
Cam wrth gam, yn ôl troed y meistr.
Haul haf. Glaw gaea’
Yno yn ei gysgod.
Bob amser.

Y tymhorau’n troi fel ffrindiau ar y ffriddoedd –
Pob gweithred dan graffiad y llygaid llachar.
Fel efaill, am efelychu’r crefftwr –
Prentis mewn paradwys yn camu’r cwm.
Disgyn, a dysgu wrth godi.


Un llam - a dros y ffens.
Minnau’n lletchwith a llipa’n dringo
Yn styc, heb sticil i’m cysuro.
Daw drennydd â darn o bren i’r brig – a drosto.


Awyr las – gŵyl i’r glaslanc yn ei gwmni.
Llwybrau lloches i ŵyr a’i arwr
A phob cam yn gam yn nes i’w hanfod.
Yn fisto balch dan ei fastwn ef.


Dau gyfaill – yn gafael yn dynn wrth gadwyn y genyn -
Mor dynn. Mor wahanol, ond, mor debyg.


Cam wrth gam, yn ôl troed yr hen sowldiwr,
Yr hwn a fu yn filwr gwlad – yn grwt a’i grenêd
O flaen pladur tanllyd y traethau aur;
Hwn, a fi - yn grwtyn di-grybwyll o’i ormes yn yr armi
Lle gollyngodd pleserau plentyndod fel deilen o gangen yr hen dderwen wrth y tŷ.

***

Ochr yn ochr. Hel defaid dof o’r hafod.
Rhannu’r ŵyn yn y ffald
a’r haul braf yn iro’r brefu di-baid ar ôl magu'i flinder.
Hoe fach cyn nôl y ffon i’w dywys am y gât –
Heibio’r gamfa a gododd gynt.

Hêd y dyddiau fel hadau ar wely’r awel.
Cwmwl pell sy’n camu’n nes yn awr.

Y tymhorau’n troi a’r gaeaf nawr yw’n gelyn.
Y praidd yn perchnogi’r ffriddoedd.
Y ffrindiau’n colli’r tir a borwyd.


Anadl ola’ o’r enaid cysglyd.
Un gusan ola’ Mam-gu.
Dad yn codi bawd mewn ffarwel.


Minnau eto fel efaill yn efelychu’n fud;
Yn syllu’n ddall;
Yn fyddar i’r wylo tawel.


Emyn ar y mynydd,
a’r côr yn orlawn ar lawnt y capel bach.


Enw aur ar y marmor du mewn mynwent;
Hen ardd o urddas ar dop y cwm,
A minnau’n gi bach eto – yn gwmni, yn gyfaill. Yn cofio.

(Hawlfraint Rhydian Mason 2013.)

Monday, 19 November 2012

Eisteddfod y Ffermwyr Ifanc, a bobl y byd

Mae'n ddiwrnod trist iawn i gomediwyr, digrifwyr, ac i unrhywun sy'n mwynhau comedi Cymraeg. Mae'n bur debyg y bydd gan S4C ddim dewis ond canslo unrhyw ddarllediadau comig rhag ofn i rhywun gymryd 'offence'.

Gallwn ddweud hwyl fawr i gymeriadau ystradebol, jocs neu sefyllfaoedd sy'n cyfeirio at unrhyw wledydd eraill, neu sy'n rhoi 'nod' i wisgoedd traddodiadol, acenion ac ati. Mewn geiriau eraill, ta ta i hiwmor syml y werin, gan adael dim byd ond jocs i bobl Mensa er engrhaifft:

2 wyddonydd mewn cafe - a daw'r gweinydd i ofyn be ma nhw ise i yfed:
Gwyddonydd 1: "I'll have some 'H2O'  please"
Gwyddonydd 2: "I'll have some H2O too please"

(ok dyw e ddim yn gweithio yn ysgrifenedig)


Felly pam, fod hyn yn digwydd? Wel, mae (ymysg eraill) rhyw sbiwyr o'r CIA ac MI6 wedi darganfod ymgais gan 2 aelod o glwb ffermwyr ifanc Dyffryn Cothi, yn Sir Gar, i danseilio cenedl Tseina ac o bosib achosi rhyfel byd arall trwy berfformio deuawd doniol yn eisteddfod cenedlaethol mudiad Ffermwyr Ifanc Cymru. Sut? Wel, gadewch i fi ddweud wrthoch chi be wnaeth y diawled - mi wisgodd y ddau lan mewn rhyw fath o ddehongliad o wisg draddodiadol, a honni eu bod yn rhedeg 'tec awe', gan ddefnyddio eu dwylo (yn hytrach na chyllill) i dorri nwdls.

Ofnadwy ynde?

Yn waeth na hynny, mi fuon nhw'n honni iddynt ymosod ar gwsmeriaid efo'r math o beth fuasech chi'n disgwyl gweld mewn cegin Tseineaidd am eu bod wedi cwyno am y bwyd. Be sy'n bod ar yr aelodau yma. Onid yw hi'n ddigon amlwg fod sefyllfa'r byd ddigon drwg fel y mae heb eu bod nhw'n neud pethe'n waeth?

Debyg iawn fod y sefyllfa ar y llwyfan wedi codi gwrychyn ambell un a oedd yn gwylio'r darllediad ar S4C, ac felly, dyma bron i 10 o gwynion ar Twitter (that'll teach them) a hyd yn oed galwad ffon i Taro'r Post (that'll send 'em down forever), a bygythiad o gwyn swyddogol ar ffurff llythr i S4C HQ (first class stamp a recorded delivery, siwr o fod).


Roedd deuawd doniol arall gan aelodau o Sir Fon lle bu 2 fachan, 1 ohonynt wedi gwisgo fel dynes, yn canu am gael priodi a chael plant. A'r gwr yn pallu 'rhoi' mwy o blant iddi, aeth hi at y dyn drws nesa, a chael babi ganddo fo. Mae'n debyg fod y babi'n un a chroen tywyll wedi ypsetio ambell un nad oedd yn gallu chwilio'r botwm 'channel up/channel down' ar y remote control.

Cofiwch bobl: DOES DIM BYD DONIOL AM GAEL PLENTYN GAN Y DYN DRWS NESA - s'dim ots beth yw lliw y dyn na'r plentyn. Ych a fi. Dyna i chi ddiawled am greu'r fath helynt.

Yn rhyfedd iawn, wnaeth neb gwyno am y ddeuawd doniol arall lle bu aelodau'n ceisio eu gorau i dynnu'r Swisdir i ryfel byd am y tro cynta'. Bu rheini'n gwisgo lan mewn dehongliad o ddillad traddodiadol y part 'na o'r byd (neu ife lederhosen oedden nhw? Plis pidwch ypseto'r Almaenwyr), gan stwffio teddy bear o fwch gafr lawr y 'ffrynt', a chanu can a oedd yn son am 'eu bilis bach meddal' a oedd ar adegau'n codi'n bilis mawr cadarn a chyhyrog. Yn bersonol, hwn oedd y gwaetha i mi. Rwy' bellach yn ystyried fod pawb o'r part na o'r byd yn cerdded rownd efo bwch gafr o'r enw 'Bili' yn eu dyngaris. Ac am hynna, rwy'n eu casau i gyd. A casau'r aelodau or' mudiad a wnaeth hyn yn amlwg i mi. Bron i mi ffonio Jeremy Kyle a dweud y gwir.

 Diolch byth na welodd y rhai hynny a gwynodd ar y we band eang  rhaglen 'X Factor Results' neithiwr - lle gwelwyd Alicia Keys yn perfformio ar y llwyfan, a criw o ddawnswyr wedi gwisgo fel ninjas yn gwneud karate chops o'i cwmpas. Dwi ddim yn credu i mi weld unrhywbeth mor hiliol ac ystradebol yn fy mywyd. Yr hen bitch fach a hi. ( Gweler y llun isod, neu fwy o luniau o hi a'r ninjas yma: http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-2234935/X-Factor-2012-Alicia-Keys-heats-Results-Show-curvacious-LBD.html )

Diolch byth na welodd y rhai hynny a gwynodd ar y we band eang rhaglen 'Harry & Paul' neithiwr - lle bu nhw'n actio eu fersiwn 1930au o 'The Kings Speech'. Ych a fi. Dwi'n teimlo mor frwnt ar ol meddwl am y peth dwi'n credu bo fi angen bath.

Ond o ddifri, beth yw'r gwahanieth rhwng 'Ting Tong from Tong Ting" ar Little Britain a "Ping" a "Pong" o ddeuawd doniol bois Clwb Dyffryn Cothi?

Dim - er, mi fuase rhai yn dweud mae gwneud joc ar bobl hiliol mae Little Britain. Dwi'n deall hynnu'n iawn (ac odw Cris, dwi yn deall yr hiwmor), ond gallen i ddweud yr un peth am yr hyn welwyd ar lwyfan y deuawdau doniol.

Y pwynt yw, dwi'n nabod mwy o bobl oedd yn cwerthin am ben Ting Tong fel cymeriad, yn hytrach na chwerthin am pennau cymdeithas a'i agwedd at hiliaeth. Felly, rhydd i bawb wneud eu meddylie lan eu hunain. Yn bersonol, dwi'n gweld dim (dim byd o gwbl) yn hiliol am be welais i ar raglen yr eisteddfod. Rwy'n gweld stwff Ricky Gervais a Little Britain yn llawer agosach at fod yn hiliol - ond wrth gwrs, mae miloedd yn amddiffyn nhw - gan gynnwys rhai sy'n cwyno am y ddeuawd doniol.

Ta waeth, llongyfarchiadau i CFfI Cymru, cynhyrchiadau Rhondo a Telesgop, ac i S4C am raglen gret o'r eisteddfod. Pa fudiad arall fuasai'n gweld yr hwyl mewn cynnwys cystadleuaeth meim mewn eisteddfod.

Mi wnes i fwynhau'n fawr iawn. LLongyfarchiadau i chi gyd, ac i Ffederasiwn Ceredigion am ennill.

Llongyfarchiadau i'r holl aelodau fu'n cymryd rhan - yn enwedig chi fu'n actio a helpu gyda'r deuawdau doniol. Peidiwch a gadael i'r idiots rhoi stop ar eich sgiliau a'ch talent.

O.N.1

Dewch i ni wneud yn glir fod 2 elfen i'w trafod yma.

1: Penderfyniad S4C a BBC Radio Cymru i ddarlledu'r darnau.

2: Y math o hiwmor sy'n cael ei fwynhau gan filoedd o bobl trwy Gymru yn eisteddfodau sirol a chenedlaethol mudiad y Ffermwyr Ifanc, ac hefyd y nifer enfawr o nosweithiau llawen sy'n cael eu cynnal gan y clybiau yn eu hardaloedd. Cofiwch mae'r aelodau sy'n sgwennu'r rhan fwyaf o'r darnau gwreiddiol, ac nid bobl broffesiynol sy'n cael eu talu. Mae'r ffaith fod miloedd o bobl yn mwynhau'r perfformiadau ac yn dychwelyd yn flynyddol i gefnogi'r aelodau a'r adloniant maent yn eu ddarparu yn dangos fod y perfformiadau a'r gynulleidfa yn siwtio eu gilydd. Os nad ydych chi'n ffan o hiwmor cefen gwlad, trowch y sianel. Dyma'r math o hiwmor sy'n dal ei dir - beirniadwch e os chi am, a dwi'n gallu gweld yn iawn fod yna fathau newydd o hiwmor wedi datblygu, ond dydi hynny ddim i ddweud nad yw'r hen hiwmor yn 'obsolete'.

weles i ddim un ymgais i ddwrdio, na sarhau o ddifri - dim ond ambell 'nod' i fobl o dras gwahanol ac wrth gwrs defnyddio rhyw gymaint o'r stereoteips sy'n bodoli, a hynny mewn ffordd reit ddiniwed.

Roedd deuawd doniol bois CFfI Dyffryn Cothi gyda un o'r rhai gore dwi wedi weld ers blynydde, lot o hwyl, chwerthin, ac yn amlwg, neb yn cymryd y peth gormod o ddifri - mwynhau, codi gwen, ac os yw embassy'r Tseineaid yn gweld unrhyw broblem gyda'r peth, mae pob croeso iddyn nhw gwyno.

Os oes bobl o dras Tseineaidd wedi gwylio'r eisteddfod (o'i gwirfodd), dwi'n siwr y buasan nhw yn ymwybodol o'r math o hiwmor a sgetsys oedd am ddod - digwydd bod mae deuawd doniol wedi ei seilio ar 2 gymeriad ffug o Tseina oedd hwn.

Beth pe bai pwnc y deuawd doniol wedi ei seilio ar bobl o Gymru yn gwerthu cawl? Neu bobl o'r Alban mewn kilts yn gwerthu Mars Bar Fritters o siop sglodion? Neu Gwyddelod byr mewn gwallt coch a top hats gwyrdd yn gwerthu Guinness?

Rhowch y peth mewn pyspectif. Mwynhewch yr hiwmor, ac os na fedrwch wneud hynnu, trowch y sianel, neu ewch allan i achub y byd.


 O.N.2


Mae sawl un wedi talu teyrnged heddiw i John Hefin a fu farw heddiw. Nifer o'r rhai hynny'n son am y ffilm Grand Slam fel un o'r darnau o waith enwoca' iddo wneud.

Efo'i 'caricatures' (ond heb fod yn ystradebol, hiliol etc etc) o gymeriadau, mae'n dal i fod yn ffilm gret i fwynhau efo peint o chwerw (nid hanner o lager drud mewn gwydr posh).

Hoff foment o'r ffilm = Glyn (Dewi Pws) yn codi 2 fys a chwythu sws ar Maldwyn o'r hers.
Hoff lein o'r ffilm = Maldwyn (Sion Probert):"I'm here, I'm there, I'm everywhere - so beware"

Diolch John Hefin am y ffilm.








Saturday, 19 May 2012

Cofio fflamau Glyndwr a'r bois.


Mae’n fore gwlyb a gwyntog heddi.

Gret – jyst y tywydd dwi moyn gweld ar ddiwrnod mor arbennig a hwn.

Mae na ymdrech mawr ar waith i’n twyllo ni fod ryw fflam olympaidd yn cael ei redeg (cerdded?) trwy bob cwr o’r wlad i ‘uno’ bob prydeinwr mewn un cor mewn gorfoledd.

Wnawn ni ddim son am y milltiroedd sylweddol pan fydd y fflam yn cael ei gludo mewn car neu fws (canran sylweddol o’r daith gyda llaw), ac mi wnai obeithio ar fy ngore y bydd y gwynt a’r glaw yn llwyddo i ddiffodd y fflam.

Dyma beth yw gwastraff arian ac amser llwyr. A bydd – mi fydd disgwyl i’n plant ni yng Nghyrmu chwifio baner jac yr undeb pan ddaw’r fflam at ein cenedl ni.

Dwi’n gobeithio’n wir y bydd y buddsoddiad mawr mewn, er engrhaifft, ‘velodrome’ o safon ryngwladol yn yr ‘Eastend’ yn Llundain yn fuddiol i bobl Aberystwyth, ac wrth gwrs, y cwrt pel-fasged enfawr sydd wedi ei godi yn yr ‘Eastend’ o werth mawr i bobl Machynlleth.

Heb os, mi fydd ein cymunedau gwledig yng Nghymru yn gorfoleddu o wybod fod ‘ein gemau olympaidd ni’ ar fin cychwyn.

Rhaib bod Sebastian (cash) ‘Cow’ wedi bod i weld Paul McKenna neu rhywun tebyg – mae e’n hollol siwr fod pobl o bob cwr o’r wlad yn mynd i elwa o’r gemau yma.

Mi ai i holi i’r chamber of trade yn Llanon os yw masnach wedi codi o 25%, 50% neu fwy, wedi i’r gemau ddod i ben.

Ac medde Dai Beckham neithiwr ar y Won Siow – mor falch oedd e fod y gemau’n dod ‘adre’ i’r Eastend. Mae e’n mynd nol i chware ffwtbol i America heddi – at ei ‘dim’ pel droed yno.

A Boris – wel, os oes un peth i edrych ymlaen amdano gyda’r gemau yma – hwnnw yw cadw llygaid ar Boris. Mae’r ‘potensial’ o’i wylio fe yn mynd i leddfu lot ar y gwastraff.

Ta waeth – ‘the age of austerity’ meddai gwleidyddion yng ngwlad Groeg ac yma ym Mhrydain.

Mae’r eironi o ddod a’r fflam o’r fan yna i’r fan yma yn ormod i mi.

Nos da.

Monday, 16 January 2012

Blwyddyn Newydd Dda (hwyr) i bawb o bobl y byd.


Wel, mae’n flwyddyn newydd arall, a blwyddyn a fydd gobeithio’n un golew, er gwaetha’r rhagolygon gwe-eang sy’n gysylltiedig â’r flwyddyn 2012. Dwi’n gobeithio’n wir fod y ‘Mayans’ yn gwbl anghywir gyda’u syms gogyfer ag eleni.

Felly, sut ‘adolygiad’ a fu i 2011? Wel, mi ddaeth, ac mi aeth, ac estynnwyd ein teulu bach unwaith eto gyda dyfodiad Eurig bach – rhywbeth o lawenydd mawr i ni i gyd.

Sigwyd fi braidd yn sgil y cyhoeddiad fod y BBC wedi ‘gwerthu’ rhan o’u pecyn Fformiwla 1 i gwmni Sky. A minnau’n ffan mawr o F1, wedi ymhyfrydu yn y ffaith fod y Bib wedi sicrhau darllediadau byw o bob ras fel rhan o’u cytundeb efo Bernie bach Eccles-cake, fedrai ddim meddwl unrhywbeth oni bai fod y BBC wedi twyllo’r gynulleidfa drwy werthu rhan o’u pecyn darlledu i deledu Sky – ac wrth gwrs, bellach, er mwyn gwylio darllediadau Prydeinig o holl rasau F1 2012 mi fydd angen talu naill ai am becyn ‘HD’ Sky, neu danysgrifio i’w sianel ‘Sky F1’ newydd.

Rhaid dweud fy mod wedi pwdi braidd efo’r BBC a hefo Sky, ac wedi canslo’r tanysgrifiad i’r gwasanaeth lloeren – “that’ll learn them”.

Bellach, mi fyddai’n pwyntio fy nisgyl lloeren tuag at RTL er mwyn codi darllediadau HD gan wasanaeth F1 yr Almaen, a gwrando ar y sylwebaeth ar Radio 5. Cwbl am ddim, wrth gwrs, oni bai am gost ‘pit diwaelod’ trwydded deledu.

Fel rhywbeth i gymryd lle Sky+, dwi wedi prynu bocs ‘Freesat+ HD’. Hen ddigon o sianeli, a dwi’n gweld dim colled o gwbl ar sianeli Sky, oni bai wrth gwrs am Motors TV ac Eurosport, sydd yn sianeli lloeren rhad ac am ddim sy’ ond ar gael ar system lloeren Sky. Mi gai afael arnynt ar lein. S’dim angen i chi boeni.

Ac wedyn, a minnau wedi sortio rasio ceir am 2012, dyma lond berfa o newyddion drwg arall – er, ar hyn o bryd, s’neb yn gwybod pa mor ddrwg yw hwn. Mae prif noddwr y WRC – pencampwriaeth ralio’r byd – wedi mynd yn fethdalwyr (tybed a oedd ganddynt y cwrteisi i roi rhybudd i’w staff dwedwch, a tybed os taw cyfarwyddwyr twyllodrus, diegwyddor a barus oedd ar fai?), ac felly, a ninnau o fewn wythnos i gychwyn y ‘Monte’, tybed yn wir a fydd y rali’n mynd yn ei flaen. Dwi’n mawr obeithio y bydd e – mae’n gelfyddyd o gamp, a rali’r Monte Carlo yn un o’r digwyddiadau mwya’ rhamantus (os oes rali ‘rhamantus’ i gael) yng nghalendr y WRC.

Dwi’n gwybod bod nifer o bobl yn meddwl fod campau moduro fel hyn yn wastraff amser a ddim yn ffasiynol gelfyddydol, ond well gennai wylio ras neu rali gerbydau (yn fyw neu ar deledu) na gwylio paent ar gynfas sydd eisoes wedi sychu.

I ddod yn agosach at adre, y newyddion mawr lleol wrth gwrs ar gyfer eleni yw bod Tesco am ddod i werthu  Scottish Mineral Water (ymysg pethau eraill) i Fachynlleth ac i Aberystwyth.

Yn Aber, dan-din yn fy marn i yw’r dacteg. Gweud i ddachre bod rhaid taflu amryw o deuluoedd o’u cartrefi yn Ffordd Glyndŵr yn Aberystwyth (stryd fach sydd yn fy marn i bellach yn un o eiconau’r dre’), ac wrth gwrs, pawb yn erbyn y cynllun, a rhaglen WIWO ar y BBC yn amlygu’r stori i bawb.

Beth ddigwyddodd wedyn? Wel, bellach mae sôn fod M&S yn rhan o’r cynllun. O ystyried fod pobl ers blynyddoedd wedi dweud fod angen M&S ar Aberystwyth, tybed be ddigwyddith nesa’? Dwi’n gobeithio’n wir mae croesawi’r cynllun ond gwrthwynebu’r ‘eviction’ wna aelodau cyngor y dre. Daliwch yn gadarn i’ch egwyddorion plîs gynghorwyr. ‘On our terms, not on theirs’ if you please.

Ym Machynlleth, mae Tesco am ddod i hen safle mart y dre. Sut maen nhw’n bwriadu sortio’r gyffordd fydd angen rhwng eu maes parcio a’r ffordd fawr (gyferbyn a thafarn y Fforesters) dwi ddim yn gwybod. Bydd angen goleuadau traffig, neu, fel sy’n ffasiynol i Fachynlleth, cylchfan. Mwy o helynt nai’ werth e yn fy marn i. Mae Co-op, Tuffins, Spar a marchnad arbennig wythnosol eisoes ym Machynlleth. Mae Tesco’r Drenewydd ryw hanner awr i ffwrdd, ac os daw Tesco Aber, dim ond hanner awr i ffwrdd y buasai hwnnw. Gyda llaw, y suon ar led yw y buasai Tesco (neu’r datblygwr) yn cyfrannu’n hael tuag at ‘bont ar Ddyfi’ newydd.

M&S i Aber, pont newydd i Mach. Ddwedodd neb ‘bribe’ do fe? Naddo, siŵr iawn.

Os yw Tesco’n mynd i ddod i Mach, beth am estyn gwahoddiad i Sainsburys, Lidl, Aldi, Costco, Argos, Halfords, Morrisons ac Ann Summers hefyd. Os oes angen Tesco, siŵr iawn fod yr un angen am y lleill. Mae gwaith adeiladu’r draffordd ar eu cyfer rhwng Aber a Mach eisoes wedi cychwyn. Wele’r ‘8 lane super highway’ sydd ar hyn o bryd yn cael ei dorri/godi yng Nglandyfi. Bydd miloedd yn dod i Fachynlleth i siopa. Bydd angen cloc newydd ar y dre, ac yn sicr bellach, cylchfan arall.


Hysbys busnes sydyn – Llew Du Talybont ar ei newydd wedd. Da iawn chi Sion a Catrin. Mae’r lle’n edrych yn grêt – neis iawn gweld pobl (gymharol) ifanc, lleol, a Chymry Cymraeg yn cael y cyfle i gymryd lle o’r fath ymlaen. Pob llwyddiant i chi. Mi ydych chi’ch dau yn gredit i Glwb Ffermwyr Ifanc Talybont.

A sôn am brif fudiad ieuenctid Cymru, pwy welodd rhaglen ‘mentora’ Tudur Owen dros y gwyliau? Grêt i’r mudiad – cyhoeddusrwydd ac ati, a chriw brwdfrydig a talentog yn serennu - clwb Bro Ddyfi wrth gwrs yn enwog am eu llwyddiannau di ri cenedlaethol ym meysydd perfformio, a Sam o glwb Tregaron yn fyd-enwog (bron) efo’r adrodd digri. Pan glywais mai rhaglen o ‘fentora’ efo Tudur Owen oedd y cynhyrchiad, rhaid cyfadde’ mae siom a gefais o ystyried mae Tudur oedd yn mentora’r aelodau hynod lwyddiannus yma, ac nid y ffordd arall rownd. Er hynny, rhaglen digon difyr, a dwi’n siŵr fod yr aelodau (a Tudur gobeithio) wedi elwa o’r profiad.

Hefyd ar S4C, bu Fferm Ffactor yn ôl am gyfres arall yn 2011. Diddorol sylwi fod Daloni’n reit gadarn wrth ddweud wrth y rhai anffortunus hynny a oedd yn gadael y gystadleuaeth yn ystod y gyfres eu bod yn gwneud hynny “am byth”. Rhyfedd felly eu gweld i gyd yn ôl ar y rhaglen yn ystod y rownd derfynol yn mwynhau cinio gyda Daloni, yr Athro Wynne Jones, a’r llall (sy’ bellach yn feirniad???).

I aros hefo byd y teledu, pob llwyddiant i Densil o Bobl y Cwm. Mi fydd ganddo amser nawr i wneud rhywbeth efo’r RSC efallai, yn dilyn ei ymadawiad o Gwmderi. Neu, efallai mi all e ail-gydio yn y bartneriaeth efo ‘Cilla’ ei gyn-wraig sgrin ar gyfer rhifyn arbennig (feature length) o ‘Heini’ ar blaned plant?

Dyna ddigon. Setlwch lawr nawr.

Monday, 28 November 2011

Friday, 5 August 2011

F1. No - Sky won. We lost.

Er i mi gadw draw o'r blog ma yn holl helynt F1 ar y BBC a Sky, dwi wedi rhoi fewn o'r diwedd. Rhaid blogio am y peth. Caiff Bill a Ben 'twitcho' am ychydig yn hyrach.

Dwi wedi dilyn Fformiwla 1 ar y BBC (ac am gyfnod byr ar ITV) ers dwi'n gallu cofio. Yn grwt bach yn yr 80'au cynnar, dwi'n dal yn gallu cofio eistedd ar y soffa efo Dad yn gwylio F1 ar ddydd Sul.

Ac felly y bu am flynyddoedd, roedd F1 - camp sy' allan o gyrraedd cymaint ohonoch chi (mi allen ni fod yn dda yn F1 petawn i'n cael y cyfle) - ar gael am ddim (onibai am gost y drwydded deledu) i ni i gyd.

Ond nawr, bobol bach, mae'r hen Bernie Ecclestone wedi mwydro ac ymyraeth eto, ac wedi dad-wneud ei waith da i gyd. Ar ol iddo fod yn rhyw fath o 'bencampwr' dros y blynyddoedd i sicrhau fod F1 ar gael am ddim i'w wylio, mae e wedi gwneud ei 'u-turn'. Flwyddyn nesa, hanner y rasus fydd am ddim, ond y cwbl i'w weld ar Sky Sports. Dyna i chi rhyw £300 extra bob blwyddyn i wylio tymor gyfan o F1.

Ond, nid yw'r BBC yn ddi-fai chwaith. Nhw sydd wedi agor y drws i Sky yn ol y son. Ac mi fydd hyn wrth gwrs yn agor y drws dros y blynyddoedd nesa i Sky gymryd y peth yn gyfangwbl. So long 'free to view' F1 bydd hi dwi'n ofni.

Mi all y BBC fod wedi trafod gyda ITV, C4, neu C5. Ond na, efo Sky a Mr Murdoch aeth y bib.

Mae nifer o flogiau wedi bod - gan un o reolwyr y BBC ac un o gyflwynwyr F1. Mae'r ymatebion wedi bod yn niferus a dweud y lleia'. Cawn weld os yw'r BBC yn gwrando ar eu gwylwyr. Neu tybed a wnawn nhw 'gau lawr' adran sylwadau y ddau flog tybeg (mae nhw wedi cau un ohonynt lawr yn barod).

Mae'r BBC wedi gwneud smonach stratasfferic o'r cytundeb F1 yma - a hynny ar ol creu darllediadau mor dda nes fod pobl o wledydd eraill yn gwylio F1 ar y BBC yn hytrach na'i wylio ar eu sianeli eu hun. Eu dadl yw fod angen arbed arian. Ac i'r bib mae'n llawer haws cael gwared a F1 trwy'r drws cefn (a ff*cio'r peth lan i gyd i unrhyw un o'r sianeli eraill a all fod a diddordeb mewn darlledu camp o'r fath am ddim i'r werin bobl) yn hytrach na torri cyflog Jonathan Ross, neu lleihau'r ffys sydd o gwmpas y darllediadau Loteri Cenedlaethol, neu creu gorsafoedd radio digidol er mwyn plesio mewnfudwyr.

Be fydd nesa - Pencampwriaeth y 6 Gwlad falle?

Ta beth, dwi ddim yn mynd i wario £30 ychwanegol bob mis i gael Sky Sports.

"That'll learn them"